محرم  بهمن

هر ساله طبق سنت قدیم در شب اول محرم صدای شیپور از بام حسینه مرکزی شهر به گوش می رسد که صدای شیپور ندای آمدن ماه عزاداری ومحرم را خبر می دهد . هیئت ابا عبدالله الحسین (ع)، هیئت قمر بنی هاشم(ع)، هیئت شهزاده علی اصغر(ع)، هیئت علی بن موسی الرضا (ع) ومحفل بزرگ عاشورائیان از جمله هیئت های شهر می باشد .قدیمی ترین هیئت شهر همان هیئت ابا عبدئالله الحسین شهر می باشد که در حسینیه مرکزی شهر مستقر می باشد. هر ساله هزاران نفر از جاهای مختلف برای عزاداری به سوی این شهر می آیند که روز عاشورا اوج عزاداری می باشد. از اول محرم در تمام هیئت ها مراسم عزاداری برپا می گردد .

شب تاسوعا

شب تاسوعای حسینی در شهر با شور وحال خاصی برگزار می گردد چرا که منسوب به شب ابوالفضل العباس (ع) می باشد.یکی از ذکرهایی که در این شب بر سر زبانها است «شب عاشورا است امشب ، کربلا غوغا است امشب » و« هی داد از غریبی  ، فریاد از غریبی » که سینه زنان وزنجیر زنان با خواندن این اشعار به عزاداری و سوگواری می پردازند.

فردای روز تاسوعا در حسینیه مرکزی بهمن هر ساله تعداد دو نخل که منصوب است  یکی از آنان به حجله قاسم بسته می شود . البته بستن نخل با پارچه می باشد وبر خلاف نخل هایی که مثلا در شهر یزد با آیینه بسته می شود نخل در شهر با پارچه تزئین می گردد.

بعداز ظهر تاسوعا هیئت ها در شهر عزاداری می کنند .شاید برخلاف جاهایی دیگر شروع عزاداری هیئات ها با نواختن شیپور می باشد که این شیپور ها آغاز حرکت دسته جات سینه زنی را اعلام می نمایند.شایان ذکر است که شیپور در تمامی هیئت های شهر وجود دارد وشاید صدای شیپور نوعی عزا باشد.

هر کسی که نذری داشته باشد با دادن شیرینی وسر بریدن گوسفند وشتر وگاو در جلو هیئت ها، نذر خود را ادا می نماید .همه هیئت های شهر به سوی امامزادگان احمد وجعفرع جهت عرض تسلیت به آستان این دو امامزاده واجب التعظیم حرکت می کنند .در آنجا همه هیئات در کنار هم ایستاده وهمگی با هم شروع به عزاداری می کنند.در این روز دو نخلی که بسته شده نیز همراه هیئت ها بیرون می آید راستی علم ها نیز در این روز بسته شده وهمرا نخل بیرون می آید.

ذکر این نکته لازم است که افراد خاصی نخل را می بندد .همچنین هر چند نفر در شهر صاحب یک علم می باشند .شاید این نوع افراد را به اسم این روزهای عزاداری بخواهند بگویند می گویند فلانی علمی است یا فلانی نخلی است یا فلانی ذاکر است یا سینه زن .چرا که پدران آنها در گذشته از این نوع عزاداری بوده اند.

شب عاشورا:

قبل از نقل شب عاشورا این راباید بگویم با توجه به این که شهر بهمن درای 10000 جمیعت می باشد در سرتاسر دوماه محرم وصفر سفرهای نذری در خانه ها برپا است وهر کس طبق نذری که هر ساله داشته تعدادی از افراد سینه زن و.. . را به خانه دعوت کرده وبادادن نذری از آنها پذیرایی می کند. البته اوج این سفره ها ونذری ها در هیمن چندشب هشتم، نهم، ودهم ویازدهم می باشد که تقریبا بیشترین تعداد سفره های نذری در شهر گسترده می شود.

شب عاشورا با با ذکر این جملات که ورد زبان بیشتر عزداران است به سینه زنی پرداخته می شود که« شب عاشورا است امشب، کربلا غوغا است امشب » و« شیون وحسین است و واویلا   ، قتل حسین است و واویلا» .

این جملات را همان شیپوری که از آن نام برده شد همراهی می کند.دراین شب تمام هیئت ها به سوی هیئت مرکزی شهر می آیند ودر آنجا به عزاداری می پردازند .عزاداری معمولا تا ساعت 11 شب طول می کشد . در این شب مرسوم است که عزاداران به نیت اینکه امشب  امام حسین تا صبح بیدار مانده، بیدار می مانند وصبح در همان حسینیه نماز صبح وزیارت عاشورا را ادا می کنند .

در این شب افراد در کنار دو نخل به همراه تعدادی مدیحه سرا جمع می شوند وشروع به خواندن شعرهایی در وصف این روزها  وشب های عزیز وگرانقدر می کنند .بعضی از افراد هم که نذری دارند دراین شب بین عزاداران توزیع می کنند .یکی از این نذرها، آش پا نخلی شهر است که پخته می شود ودر آخر شب به کسانی که در پای نخل هستند ودیگران که در حسینیه مرکزی شهر هستند داده می شود.

صبح عاشورا

با طلوع خورشید شور وحال بسیار خاصی در شهر هویدا می گردد چرا که امروز در شهر بهمن روز بسیار عزیز ومحترمی است وروزی است که زن ومرد پیر  وجوان همه وهمه در عزای سرور وسالار شهیدان سیه پوش می شوند.

صبح تقریبا هیئت ها از ساعت 9 شروع به عزاداری در سطح شهر می کنند. هیئت ابا عبدالله الحسین (ع) شهر که هیئت قدیمی شهر است با عزاداری در سطح شهر ابتدا  طبق سنت قدیم به منزل یکی از سادات قدیمی شهر به نام سید مرتضی می روند وشاید به نوعی میخواهند با این کار به سادات نیز این روز را تسلیت بگویند . بعد از آن مسیرهای خیابان انقلاب به طرف خیابان شهید بهشتی وخیابان امام ونهایت تجمع در حسینیه مرکزی شهر را طی مینمایند . در شهر سنتی است که هرساله تعدادی شتر آورده می شود وتعداد از افراد به نشانی از اسیران کربلا سوار بر آنها در شهر همراه با هیئت ها به حرکت درمی آیند .همچنین تعدادی از افراد با بستن چارقدهای مخصوص این کار ودست گرفتن چوب وچماق ونیزه وشمشیر نمادی از اهل بیت یزد را درست می کنند .همچنین چندین تخت روان وجود دارد که بر روی آن افرادی به صورت نعش به نماد نعش های کربلا بر روی دست افراد حرکت می کنند.در ضمن سه تخت روان دیگر وجود دارد که افرادی در پوست شیر رفته وآنها هم با سیل جمعیت بر سر دست افراد به حرکت در می آیند .اوج عزاداری درساعات تقریبا نزدیک به ظهر است.در حرکت هیئات  عزاداری در شهر سنتی است که ابتدا هیئت ابا عبدالله در جلو حرکت می کند به جهت احترام به این هیئت که قدیمی ترین هیئت شهر می باشد وهیچ هیئتی جلو این هیئت حرکت نمی کند بعد از آن هیئت شهزادگان علی اصغر سپس هیئت قمر بنی هاشم (ع) می باشد .

اوج عزاداری مراسم این روز در جلو مسجد شهر و با کوبیدن طبل وسنج وگفتن جملاتی از قبیل« بهر حسین علی دل به خروش آمده  ، خون شه کربلا مگر به جوش آمده» به سوی حسینه مرکزی شهر صورت می گیرد وتقریبا تمام هیئات در حسینه مرکزی به صورت یک هیئت کامل در آمده وبا گفتن جمله مخصوص این روز که « وای حسین کشته شد اکبر واصغر چه شد ،وای حسین کشته شد ،   شاه شهیدان چه شد وای حسین کشته شد » همگی به طرف امامزادگان به حرکت در می آیند » . صدای زجه وشیون زن ومرد بچه وجوان در این روز واین ساعات عزیز به گوش می رسد همگی با گفت جمله حسین چه شد کشته شد به عزداری می پردازند . شور وخاص این روز اصلا قابل توصیف در نوشتن نیست . عظمت این روز چنان است که نویسنده را از نوشتن باز می دارد.

هیئات بعد از برگشت همگی نماز ظهر وعصر را در مسجد جامع شهر برپا میکنند.وبعد از آن در شهر سفرهای نذری  برای افراد خود شهر وچه برای کسانی که از شهر های دیگر به این شهر آمده اند گسترده می شود واین سنت نیکوی حسنه پذیرایی از عزاداران ومهمانان در این شهر به نحو احسن برگزار می گردد.

بعد از ظهر عاشورا:

بعد از ظهر عاشورا طبق سنت هر ساله در حسینیه مرکزی شهر ابتدا تعزیه حضرت امام حسین(ع) برپا می گردد و بعد از آن هیئت ها در شهر شروع به عزاداری می کنند وهمگی به طرف امامزادگان برای عرض تسلیت دوباره می روند. البته در این روز شهر به نحوی بسیار زیادی شلوغ می باشد چرا که هیئات های مذهبی از شهرهای اطراف شهر مثل آباده، صغادو... برای عزاداری به این شهر می آیند.

بعد از عزاداری هیئت های شهر ، غروب هنگام مراجعت ،ناله وصدای محزون نی از تمامی هئیت ها به گوش می رسد که زمزمه می کنند« امشب شب شام غریبان است ، جسم حسین عریان اندر بیابان است» .در هنگام مراجعه هیئت ها به طرف هیئت خود دیگر طبل وسنجی کوبیده نمی شود وعزاداران همگی با گذاشتن دست بر سینه زمزمه می کنند شب شام غریبان سید وسالار شهیدان را .

شاید یکی از غم انگیزترین لحظات همین موقع غروب وشام غریبان می باشد چرا که همگی سرشار ازاشک وگریه وبه تداعی اینکه کسی را از دست داده باشند غم وسکوتی تمام وجود افراد را فرا می گیرد وفقط صدای مدیحه سرا ونی می آید.

 شب هنگام این مراسم که مراسم شام غریبان می باشد برپا می گردد وچراغ هیئت ها خاموش گردیده وروشن شدن شمع نشانه ای عزای این شب است . مراسم شب شام غریبان در شهربسیار غم انگیز می باشد .انتهای شب دیگر صدایی از جایی نمی آید وحسینیه شهر را سکوتی مطلق فرا می گیرد وبه این ترتیب دو روز تاسوعا وعاشورای حسینی به پایان میرسد.

البته دو ماه محرم وصفر هر شب در حسینیه مرکزی مراسم عزاداری برپا می گردد. وهیئت محفل عاشورائیان وهیئت شهزاده علی اصغر (ع) شهر هر شب در منزل یکی از افراد شهر به عزاداری و سینه زنی می پردازند. در هیئت قمر بنی هاشم (ع) نیز هر شب تعزیه برپا می گردد . شاید اجرای تعزیه یک از قدیمی ترین جلوه های عزاداری در این شهر است

امید که این قبیل عزاداری ها مورد قبول درگاه حق تعالی قرار بگیرد.